Siyatik nedir?
Siyatik siniri, bel bölgesindeki birkaç sinir kökünün birleşmesiyle oluşur. Kalçadan geçerek bacağın arkasından aşağı iner ve ayağa kadar ulaşır. Vücudun en uzun ve en kalın siniridir.
Bu sinir yolu üzerinde herhangi bir noktada baskı ya da tahriş oluştuğunda, ağrı sinirin gittiği bölge boyunca yayılır. Hasta çoğu zaman ağrıyı belde değil, kalçada ve bacağın arkasında tarif eder.
Siyatik başlı başına bir hastalık değil, bir belirtidir. Tedavi planı, ağrıya neyin yol açtığı belirlendikten sonra kurulur.
Siyatik ağrısının nedenleri
Siyatik yolu boyunca hissedilen ağrının başlıca kaynakları:
- Bel fıtığı: En sık karşılaşılan neden. Taşan disk, siyatiği oluşturan sinir köklerinden birine baskı yapar. Ayrıntı için bel fıtığı sayfasına bakabilirsiniz.
- Omurga kanalının daralması: Yaşla birlikte kanalın daralması sinirlere yer bırakmayabilir.
- Bel kayması: Bir omurun öne kayması sinir çıkış deliğini daraltabilir.
- Kalça çevresi kas sorunları: Sinirin kalça bölgesinde kaslar arasında sıkışması.
- Eklem kaynaklı sorunlar: Faset eklem ve sakroiliak eklem kaynaklı ağrılar benzer yayılım gösterebilir.
Bu nedenlerin ayrımı muayene ve gerektiğinde görüntüleme ile yapılır. Tedavi, ağrının kaynağına göre şekillenir.
Siyatik belirtileri nelerdir?
Siyatik ağrısı diğer bel ağrılarından birkaç özellikle ayrılır:
- Ağrının belden kalçaya, oradan bacağın arkasına yayılması
- Genellikle tek taraflı olması
- Elektrik çarpması ya da yanma biçiminde tarif edilmesi
- Uzun oturmak, öksürmek veya ıkınmakla artması
- Bacakta uyuşma, karıncalanma ya da güç kaybının eşlik edebilmesi
Ağrının hangi noktaya kadar indiği, hangi sinir kökünün etkilendiği konusunda bilgi verir. Bu nedenle muayenede ağrının yayılım haritası ayrıntılı sorgulanır.
Siyatik tedavisinde neler yapılır?
Tedavi, ağrıya yol açan nedene göre planlanır. Ameliyat dışı seçenekler çoğu olguda ilk sıradadır:
- Aktivite düzenlemesi: Ağrıyı artıran hareketlerin geçici sınırlanması; uzun süreli hareketsizlikten kaçınılması.
- Fizik tedavi ve egzersiz: Gövde kaslarının güçlendirilmesi ve sinir üzerindeki gerilimin azaltılması.
- İlaç tedavisi: Ağrı ve iltihaba yönelik, hekim önerisiyle.
- Girişimsel uygulamalar: Seçilmiş olgularda sinir kökü çevresine yönelik enjeksiyonlar. Rejeneratif yöntemler eşlik eden eklem sorunlarında değerlendirilebilir.
Cerrahi, ilerleyici kuvvet kaybı, dayanılmaz ağrı ya da ameliyat dışı tedaviye yanıtsızlık durumunda gündeme gelir.
Muayene ve tedavi süreci
-
Öykü ve fizik muayene
Ağrının yayılım haritası, süresi, artıran hareketler; germe testleri, refleks, duyu ve kas gücü değerlendirilir.
-
Kaynağın belirlenmesi
Gerektiğinde röntgen ve MR ile bel bölgesi incelenir; ağrının kaynağı netleştirilir.
-
Tedavi planı
Nedene yönelik ameliyatsız plan kurulur; yanıt alınamayan olgularda cerrahi değerlendirilir.
-
Takip
Ağrı ve fonksiyon düzenli aralıklarla ölçülür, plan güncellenir.
Sık sorulan sorular
Siyatik ağrısı kaç günde geçer?
Siyatik ağrısında yürümek zararlı mı?
Siyatik her zaman bel fıtığından mı kaynaklanır?
Siyatik ağrısı ameliyat gerektirir mi?
İki bacağımda birden uyuşma var, ne yapmalıyım?
Siyatik için hangi bölüme başvurmalıyım?
Tedaviyi uygulayan hekim
Prof. Dr. Melih Malkoç
Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimini Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamladı, 2015'te doçent unvanını aldı.
Özgeçmişin tamamı →Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavi önerisi yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı, muayene ve görüntüleme sonrasında hekim tarafından kişiye özel verilir.