Omuz ağrısı nereden kaynaklanır?
Omuz, kürek kemiğindeki sığ bir yuva ile kol kemiğinin başından oluşur. Yuvanın sığ olması geniş hareket sağlar, ancak stabiliteyi çevredeki kas, tendon ve bağ yapılarına bırakır. Bu nedenle omuz sorunlarının çoğu kemikten değil yumuşak dokudan kaynaklanır.
En sık karşılaşılan kaynaklar:
- Rotator kaf sorunları: Omuzu saran dört kasın tendonlarında sıkışma, yıpranma ya da yırtık.
- Sıkışma sendromu: Tendonların kemik çıkıntı altında sıkışması.
- Donuk omuz: Eklem kapsülünün kalınlaşıp sertleşmesi ve hareketin kısıtlanması.
- İnstabilite: Eklemin yerinden çıkma eğilimi; genellikle çıkık sonrası ya da bağ gevşekliğinde.
- Kireçlenme: Eklem yüzeyinin yıpranması; omuzda dizden ve kalçadan daha seyrek görülür.
Boyun kaynaklı ağrılar da omuza yansıyabilir; bkz. boyun fıtığı.
Rotator kaf yırtığı
Rotator kaf, omuzu saran ve kol kemiğinin başını yuvada tutan dört kasın tendonlarının oluşturduğu yapıdır. Kolu kaldırma ve döndürme hareketlerinin çoğu bu tendonlarla gerçekleşir.
Yırtıklar iki yoldan oluşur:
- Yıpranmaya bağlı yırtık: Yaşla ve tekrarlayan zorlanmayla tendonun incelmesi sonucu. Belirgin bir kaza olmadan gelişebilir.
- Travmatik yırtık: Düşme ya da ani zorlanma sonucu; genellikle daha genç kişilerde ve ani başlangıçlı.
Tipik şikâyetler kolu omuz hizasının üzerine kaldırmakta zorlanma, gece ağrısı ve o omuz üzerine yatamamaktır. Her yırtık ameliyat gerektirmez; yırtığın boyutu, yeri, kişinin yaşı ve aktivite beklentisi birlikte değerlendirilir.
Donuk omuz (adeziv kapsülit)
Donuk omuzda eklemi saran kapsül kalınlaşır ve büzüşür; omuz hem ağrılı hem hareketi kısıtlı hale gelir. Hastanın kendisi kolunu kaldıramadığı gibi, başkası da kaldıramaz — bu, rotator kaf yırtığından ayıran önemli bir bulgudur.
Süreç genellikle üç dönem izler: ağrının öne çıktığı dönem, hareketin belirgin kısıtlandığı dönem ve hareketin kademeli geri geldiği dönem.
Tedavi ağırlıklı olarak ameliyat dışıdır: hareket açıklığını koruyan egzersiz programı, fizik tedavi ve seçilmiş olgularda eklem içi uygulamalar. Cerrahi, uzun süre yanıt alınamayan olgularda değerlendirilir.
Tedavi seçenekleri ve cerrahinin yeri
Omuz sorunlarının önemli bölümü ameliyat gerektirmeden yönetilebilir:
- Aktivite düzenlemesi: Baş üstü çalışmanın ve ağrıyı artıran hareketlerin geçici sınırlanması.
- Fizik tedavi ve egzersiz: Kürek kemiği kontrolü ve rotator kaf kaslarının güçlendirilmesi; omuz tedavisinin temeli budur.
- İlaç ve eklem içi uygulamalar: Ağrı ve iltihabın azaltılmasına yönelik; rejeneratif yöntemler seçilmiş olgularda değerlendirilebilir.
Cerrahi; ameliyat dışı tedaviye yanıtsız ağrı, tam kat ve işlev kaybı yapan yırtıklar, tekrarlayan çıkıklar ve ileri eklem hasarında gündeme gelir. Girişimlerin önemli bölümü artroskopi ile, kapalı yöntemle yapılır.
Muayene ve tedavi süreci
-
Öykü ve fizik muayene
Aktif ve pasif hareket açıklığı, kuvvet testleri ve sıkışma testleri değerlendirilir; boyun kaynaklı ağrı ayrımı yapılır.
-
Görüntüleme
Röntgen ile kemik yapı, gerektiğinde MR ile tendon, kapsül ve kıkırdak incelenir.
-
Tedavi planı
Fizik tedavi temelli ameliyatsız plan kurulur; cerrahi gerekiyorsa gerekçesiyle konuşulur.
-
Takip
Hareket açıklığı ve kuvvet düzenli ölçülür, egzersiz programı güncellenir.
Sık sorulan sorular
Rotator kaf yırtığı ameliyatsız iyileşir mi?
Donuk omuz ne kadar sürer?
Gece omzum ağrıyor, üzerine yatamıyorum. Neden?
Omuz ağrısı boyundan kaynaklanabilir mi?
Omuz ameliyatları kapalı yöntemle yapılabiliyor mu?
Omuz ağrısı için hangi bölüme başvurmalıyım?
Tedaviyi uygulayan hekim
Prof. Dr. Melih Malkoç
Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimini Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamladı, 2015'te doçent unvanını aldı.
Özgeçmişin tamamı →Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavi önerisi yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı, muayene ve görüntüleme sonrasında hekim tarafından kişiye özel verilir.